Ελληνικά ποιοτικά προϊόντα στον χώρο σας
    
Το καλάθι αγορών σας
είναι άδειο
 
     
    Προϊόντα  
Παξιμάδια κρήτης
Ελαιόλαδο
Πάστα ελιάς
Μέλι
Ξύδι
Ντοματοειδή
Βιολογικά προϊόντα
Μαστίχα Χίου
Γλυκά / Μπισκότα
Μπαχαρικά
Ζυμαρικά
Τσάι
Ξηροί καρποί
Όσπρια
Non-food
     
    Αναζήτηση  

Κατηγορία

Λέξη κλειδί - Κωδικός

     
    Ασφαλείς αγορές  

     
    Μεταφορικά  

Τι σας χρεώνουμε

     
    Προσφορές  

Κάντε κλικ και γνωρίστε όλες τις προσφορές μας

     
    Νέα Προϊόντα  

  Εξαιρετικά Παρθένο

  Φιστίκι αράπικο

  Φιστίκι αράπικο

  Φιστίκι αιγίνης

     
    Οι παραγγελίες μου  

Με το email σας και τον κωδικό σας μπορείτε να δείτε τις παραγγελίες που έχετε πραγματοποιήσει.

Email

Κωδικός

 
  Ελαιόλαδο     Μέλι     Μαστίχα Χίου     Nescafé Φραπέ  

Ιστορία

Το ελαιόδεντρο είναι ένα ευλογημένο δέντρο, που ευδοκιμεί στον πετρώδη και άγονο χώρο της Μεσογείου. Παράγει καρπό κάτω από αντίξοες συνθήκες ανομβρίας, δυνατών ανέμων και υψηλών θερμοκρασιών, ενώ η μακροζωία και η παραγωγικότητά του, έγραψε την ιστορία των μεσογειακών λαών. Η ελιά φώτισε, έθρεψε, θεράπευσε, στεφάνωσε, καλλώπισε και ταυτίστηκε με υψηλά ιδανικά ενώ ενέπνευσε τον ακμαιότατο για πολλά χρόνια πολιτισμό της ανατολικής Μεσογείου.
Σύμβολο γνώσης, σοφίας, αφθονίας, ειρήνης, υγείας, δύναμης και ομορφιάς λατρεύτηκε επί χιλιάδες χρόνια. Αποτελεί ζωντανό μέρος μιας βαριάς πολιτιστικής κληρονομιάς, με θρύλους, παραδόσεις και θρησκευτικές τελετουργίες άρρηκτα συνδεδεμένες με την ανθοφορία, με τη συγκομιδή και την παραγωγή του ελαιολάδου.
Η ελιά μας κληροδότησε ένα εξαιρετικά σύνθετο κληροδότημα αξιών, ευημερίας και πολιτισμού, που μόλις πρόσφατα είμαστε σε θέση να αξιολογήσουμε και να υπερασπιστούμε.

Το δέντρο

Η επίσημη ονομασία της αειθαλούς υπεραιωνόβιας ελιάς είναι Olea Europea Sativa.
Το εξημερωμένο ελαιόδεντρο έχει καταγωγή από την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου. Προσαρμόζεται σε μακριάς διάρκειας ξηρά και θερμά καλοκαίρια ενώ δείχνει ιδιαίτερη αντοχή και σε θερμοκρασίες που αγγίζουν πολλές φορές τους 0°C. Τα ελαιόδεντρα στην ενήλικη ζωή τους είναι δέντρα μεσαίου μεγέθους. Σε κάποιες περιπτώσεις τα δέντρα μπορούν να φτάσουν και τα 10 μέτρα. Παρόλα αυτά συναντώνται και νάνοι ελαιόδεντρα για καλλωπιστικούς λόγους.
Στον Μεσογειακό χώρο τα ελαιόδεντρα ανθοφορούν στα τέλη της Άνοιξης (από Απρίλιο-Μάϊο) ενώ η συγκομιδή ξεκινά από τα τέλη Νοεμβρίου και τελειώνει τον Φεβρουάριο για τις πιο νότιες περιοχές.

ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Υγιεινό & εύγευστο

Το ελαιόλαδο είναι πολύ υγιεινό, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλα τα φαγητά, και συνιστάται ως ένα ιδιαίτερα εύπεπτο λάδι.

  • Δεν παχαίνει περισσότερο από τα άλλα λάδια γιατί έχει τον ίδιο ακριβώς αριθμό θερμίδων (9 cal/gr).
  • Αν προστεθεί στο τέλος του μαγειρέματος, διατηρεί όλες τις ιδιότητές του ανεξίτηλες ενώ όταν χρησιμοποιείται ωμό, αποκαλύπτει όλη του τη νοστιμιά.
  • Δίνει άλλη γεύση στις σαλάτες και τα λαχανικά και βοηθά στην προετοιμασία σαλτσών τύπου βινεγκρέτ.
  • Είναι ιδανικό και για τηγάνισμα αφού αντέχει στις υψηλές θερμοκρασίες χωρίς να έχει αλλοιώσεις στη σύστασή του.
  • Τέλος, το ελαιόλαδο χρησιμοποιείται και σαν συντηρητής τροφίμων (π.χ. τυριών, λαχανικών, ψαρικών).

Βιολογικές & άλλες ιδιότητες

Το ελαιόλαδο:

  • Αποδίδει στον οργανισμό τον ίδιο αριθμό θερμιδών που είναι το 9,3 για κάθε γραμμάριο
  • Είναι μαζί με το σησαμέλαιο τα μόνα φυτικά λάδια που μπορούν να καταναλωθούν αμέσως μετά την παραλαβή τους χωρίς να υποστούν καμιά απολύτως επεξεργασία
  • Από την πρώτη στιγμή της έκθλιψης του ελαιοκάρπου, το ελαιόλαδο διατηρεί τα συστατικά του, γευστικά και αρωματικά
  • Είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα: 60-80% ελαϊκό οξύ
  • Έχει πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά οξέα ~14%
  • Έχει ~10% λινελαϊκό οξύ
  • Περιέχει περίπου το 10% της απαραίτητης ημερήσιας ποσότητας σε βιταμίνη Ε σε κάθε κουταλιά της σούπας
  • Έχει υψηλή περιεκτικότητα σε φυσικά αντιοξειδωτικά και θρεκτικά συστατικά (π.χ. πολυφαινόλες, φλαβονοειδή, καροτένια κ.α.)
  • Έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε σκουαλένιο, που ρυθμίζει ενεργά τον μεταβολισμό
  • Δεν περιέχει νερό, πρωτεϊνες, γλουτένη υδατάνθρακες, αλάτι ή άλλο πρόθετο συντηρητικό
  • Αφομοιώνεται από τον οργανισμό κατά 98%, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει η απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών του
  • Έχει αποδειχτεί ότι μόνο το λίπος του μητρικού γάλακτος αφομοιώνεται σε μεγαλύττερο ποσοστό από το ελαιόλαδο
  • Πέπτεται από τον οργανισμό του ανθρώπου στον ιδανικότερο βαθμό, ενώ η σύνθεσή του σε λιπαρά οξέα, και η παρουσία της χλωροφύλλης βοηθά τη λειτουργία του πεπτικού σωλήνα, διεγείρει το ένζυμο παγκρεατική λιπάση, διευκολύνει τις εκκρίσεις της χολής και ευνοεί το μεταβολισμό της ενδογενούς χοληστερίνης

Μεσογειακή διατροφή

Η Μεσογειακή Διατροφή, μια από τις πλέον διαδεδομένες δίαιτες σε όλο τον κόσμο βασίζεται στην κατανάλωση ελαιολάδου ως κύρια πηγή λιπαρών. Μόλις τα τελευταία 50 χρόνια έρευνες που έγιναν σε μέρη της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένων της Κρήτης και της νοτίου Ιταλίας, απέδειξαν ότι το Μεσογειακό μοντέλο διατροφής είναι υπεύθυνο για την μακροβιότητα των κατοίκων και την απουσία νοσημάτων όπως οι παθήσεις του καρδιαγγειακού και του πεπτικού συστήματος.

Η Μεσογειακή Δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες, βασίζεται στην κατανάλωση υγιεινών για τον οργανισμό, φυτικών τροφών. Τα λαχανικά, τα ζυμαρικά, το ρύζι, τα όσπρια και τα φρούτα είναι τα κύρια συστατικά της, ενώ οι τροφές ζωικής προέλευσης, καταναλώνονται σε μικρές ποσότητες.

Το ελαιόλαδο, ιδιαίτερο το ωμό, χρησιμοποιείται στις σαλάτες και πάντα στο τέλος του μαγειρέματος. Τέλος, στο μοντέλο αυτό της διατροφής, συνηθίζεται η κατανάλωση μικρών ποσοτήτων κόκκινου κρασιού κατά τη διάρκεια των γευμάτων.

 

Συντήρηση του ελαιολάδου

Το ελαιόλαδο, ιδιαίτερα το Παρθένο ελαιόλαδο, είναι πλούσιο σε βιταμίνες Ε και Α και παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στην οξείδωση. Το τυποποιημένο ελαιόλαδο διατηρείται 12 έως 18 μήνες κάτω από κάποιες προϋποθέσεις:

  • να μην έρχεται σε επαφή με το φως και τον αέρα
  • να μην εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες και να διατηρείται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος (10-15 °C)
  • να φυλάσσεται σε καλά κλεισμένα αδιαφανή μπουκάλια ή ανοξείδωτα δοχεία

Χρήσιμα Tips

Φερθείτε του... ευγενικά
Μικρές απλές συμβουλές για να γνωρίζουμε καλύτερα το ελαιόλαδο και να του συμπεριφερόμαστε με τον... καλύτερο τρόπο!

  • Ένα ελαιόλαδο δεν χαρακτηρίζεται εξαιρετικά παρθένο από το άρωμα, τη γεύση ή και το χρώμα του, παρά μόνο από την οξύτητά του. Έτσι, μπορεί ένα ελαιόλαδο να έχει υπέροχη γεύση και άρωμα και να είναι απλά παρθένο. Το χρώμα απλά αποδεικνύει την ωριμότητα των ελιών.
  •  Όλα τα ελαιόλαδα είναι κατάλληλα για τηγάνι, καθώς αντέχουν σε υψηλές θερμοκρασίες.
  • Τηρώντας τις προϋποθέσεις κατάλληλης φύλαξης, μακριά από οσμές, ζέστη και φώς, το ελαιόλαδο διατηρείται άψογα τουλάχιστον για 18 μήνες.
  • Η ποιότητα του ελαιολάδου καθορίζεται από την προέλευσή του. Το έδαφος, το κλίμα, ο τρόπος καλλιέργειας, η ποικιλία της ελιάς είναι στοιχεία που θα βοηθήσουν την αξιολόγησή του. Επιλέξτε το ελαιόλαδο που σας ταιριάζει, απολαμβάνοντας το άρωμά του και δοκιμάζοντας τη γεύση του. Μια δοκιμή θα σας πείσει.
  • Ο όρος λεαιόλαδο, δέν σημαίνει αυτόματα οτι πρόκειται για “παρθένο ελαιόλαδο”. Το Παρθένο Ελαιόλαδο, αφορά στο καθαυτό χυμό του ελααιοκάρπου χωρίς καμία απολύτως επεξεργασία, παρά μόνο αυτή της σύνθλιψης.
  • Η ποιότητα του λειολάδου σφραγίζεται από την διαλογή των ελιών ώστε να είναι υγιείς, ο τρόπος που μεταφέρονται στα ελαιοτριβεία, η αποθήκευσή του είτε από τον έμπορο είτε από τον τελικό καταναλωτή.
  • Το ελαιόλαδο πρέπει να είναι τυποποιημένο σε φιάλες ή δοχεία μέχρι πέντε λίτρα, στα οποία θα αναγράφεται το όνομα και η πλήρης διεύθυνση του παρασκευαστή. Εάν δεν γνωρίζουμε την προέλευση θα πρέπει να τα αποφεύγουμε, γιατί υπάρχει ενδεχόμενο να είναι νοθευμένα.
  • Το ελαιόλαδο πρέπει να έχει καθαρότητα.
  • Το χρώμα του ελαιόλαδου πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ του ανχοιχτού χρυσοπράσινου και του σκούρου πράσινου.
  • Το ελαιόλαδο πρέπει να είναι χαμηλής οξύτητας
  • Η φιάλη πρέπει να είναι από υλικό P.E.T. ή γυαλί.
  • Ελέγχουμε πάντα την ημερομηνία λήξης ώστε να απέχει αρκετά από την ημερομηνία αγοράς, ώστε να πλολάβουμε να το καναταλώσουμε.
  • Το πώμα της φιάλης ή του δοχείου να είναι σφραγισμένο και ερμητικά κλειστό κατά την αγορά.
  • Εάν η τιμή είναι ιδιαίτερα χαμηλή, ας είμαστε επιφυλακτικοί για την καθαρότητα του προϊόντος.
  • Ελέγχουμε τις συνθήκες φύλαξης του λιανέμπορα ώστε να πληρούν τους κανόνες σωστής συντήρησης του ελαιολάδου (έκθεση σε φώς και θερμότητα)
  • Να αναγράφεται ο παρασκευαστής στην επισήμανση.
  • Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα στον κανονισμό περί ελειόλαδου (ΕΟΚ 2568/91 ισχύς από 12/2/98) θεωρεί βρώσιμο μόνο το τυποποιημένο ελαιόλαδο (του οποίου η οξύτητα είναι ιδανική από 0,1% μέχρι και 2%)
  • Το “χύμα” ελαιόλαδο έχει κίνδυνο για νοθεία, γι'αυτό και η Ε.Ε. απαγορεύει την διακίνησή του.

Μικρά μυστικά για καλή υγεία

Διατροφικές Συμβουλές

  • Προσθέστε το ελαιόλαδο στο τέλος του μαγειρέματος για καλύτερη γεύση και υγεία.
  • Χρησιμοποιείστε ελαιόλαδο στις φυτικές τροφές. Αναδεικνύουν τα θρεπτικά τους συστατικά με τον καλύτερο τρόπο.
  • Φτιάξτε μόνοι σας το αρωματικό ελαιόλαδο που σας ταιριάζει. Θα το απολαύσετε και θα ομορφύνετε τις δημιουργίες σας.
  • Ακολουθήστε τις οδηγίες του πίνακα που ακολουθεί για μια ισορροπημένη διατροφή.
ΣΥΧΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΜΕΤΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ
Φρέσκα φρούτα και λαχανικά Ψωμί, κρουασάν, τσουρέκι Τα φρούτα με σαντιγύ ή ζάχαρη, τις κομπόστες
Όσπρια, ρύζι και δημιτριακά ολικής άλεσης Ζυμαρικά Τα προπαρασκευασμένα και προτηγανημένα τρόφιμα
Ψάρια και πουλερικά Μικρή κατανάλωση σε κόκκινο κρέας Οστρακοειδή και κεφαλόποδα. Λιπαρά κρέατα, κονσέρβες και αλλαντικά.
Ελαιόλαδο, πρίν το μαγείρεμα, αλλά και στο τέλος του μαγειρέματος. Ελαιόλαδο αντί για έτοιμες σάλτσες. Έλαια με υψηλά πολυακόρεστα όπως καλαμποκέλαιο, ηλιέλαιο, λάδι σόγιας και μαργαρίνες. Σάλτσες, κρέμες, μαγιονέζες και καρυκεύματα. Ζωικό λίπος, βούτυρο, λαρδί και μαγειρικά λίπη.
Γάλα και γιαούρτι, άπαχο ή χαμηλό σε λιπαρά. Άπαχα ή χαμηλά σε λιπαρά τυριά. Λιπαρά γαλακτοκομικά. Τα υποκατάστατα γάλακτος, το πλήρες σε λιπαρά γάλα, την κρέμα γάλακτος και τα λιπαρά τυριά.
Φρέσκοι χυμοί, τσάι και κακάο. Ξηροί καρποί Αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη, καφές. Οινοπνευματώδη και αεριούχα ποτά.
Γλυκά χαμηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη. Γλυκά και μπισκότα με μεγάλη περιεκτικότητα σε λιπαρά. Παγωτά, μπισκότα, τις τούρτες, τις καραμέλες.
Τρόπος μαγειρέματος: Βραστά, ψητά, αχνιστά και βέβαια ωμά Τρόπος μαγειρέματος: όλα τα τηγανητά Τρόπος μαγειρέματος: οι ανθυγειινές τροφές δεν χρειάζονται ιδιαίτερη μεταχείρηση για να γίνουν πιο επιβλαβείς για τον οργανσιμό

Ποιότητες ελαιολάδου

Ελαιόλαδο
Ελαιόλαδο είναι το έλαιο που λαμβάνεται από τους καρπούς του ελαιόδεντρου με μέσα μηχανικά και επεξεργασία φυσική, ενώ η θερμοκρασία και ο φωτισμός δεν αλλοιώνουν τη σύστασή του. Το ελαιόλαδο είναι προϊόν απολύτως φυσικό που μπορεί να καταναλωθεί μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία παραλαβής του. Αφομοιώνεται από τον οργανισμό κατά 98% ενώ αποδίδει τον ίδιο αριθμό θερμίδων με όλα τα άλλα φυτικά έλαια που είναι το 9,3 για κάθε γραμμάριό του.
Αποτελεί τη βασικότερη πηγή λιπαρών στη Μεσογειακή Διατροφή. Πηγές λιπαρών είναι όλα τα λίπη και τα βούτυρα, ζωικής και φυτικής προέλευσης. Τα λιπαρά φυτικής προέλευσης περιέχουν περισσότερα πολυακόρεστα και μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και θεωρούνται φιλικά για τον οργανισμό και την υγεία, ενώ δεν περιέχουν καθόλου χοληστερίνη. Σε αντίθεση με τα ζωικά λιπαρά που περιέχουν μεγάλο αριθμό κορεσμένων λιπαρών οξέων και χοληστερίνης και αποτελούν κίνδυνο για την υγεία και τον οργανισμό.

Η σύσταση
Το ελαιόλαδο έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά οξέα και μεγάλη περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα. Κατά μέσο όρο υπολογίζεται ότι αποτελείται από 14% κορεσμένα λιπαρά, 11% πολυακόρεστα και 60-80% ελαϊκό οξύ. Παράλληλα περιέχει πολυφαινόλες, φλαβονοειδή, βιταμίνη Ε, προβιταμίνη Α, μεταλλικά στοιχεία και ιχνοστοιχεία. Όλα αυτά τα μικροστοιχεία λειτουργούν αντιοξειδωτικά, τόσο για τον οργανισμό όσο και για το «σώμα» του ελαιολάδου. Τα αντιοξειδωτικά προστατεύουν τον οργανισμό από βλάβες που προέρχονται από την οξείδωση των ελευθέρων ριζών, ενώ παράλληλα μετατρέπουν το ίδιο το ελαιόλαδο σε ένα ανθεκτικό προϊόν προφυλάσσοντάς το από την οξείδωση (τάγγιασμα).

Ποιότητες ελαιολάδου
Η ποιοτική αξιολόγηση του ελαιολάδου γίνεται βάση διεθνών σταθερών με γνώμονα τον τρόπο παραγωγής, το βαθμό της οξύτητας και βασικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά που έχουν και τον κύριο λόγο:
η γεύση, το άρωμα και το χρώμα.
Το άρωμα, η γεύση και το χρώμα του ελαιολάδου δεν είναι προϊόντα επεξεργασίας αλλά αποτελέσματα του τρόπου καλλιέργειας και της ποικιλίας της ελιάς. Από τόπο σε τόπο, το ελαιόλαδο αλλάζει αφού επηρεάζεται τόσο από τις κλιματολογικές συνθήκες όσο και από την ποιότητα του εδάφους. Σημαντικός παράγοντας βέβαια είναι και η διαδικασία της συγκομιδής, η έκθλιψη και η αποθήκευση αφού μπορούν να επιφέρουν αλλοιώσεις στην τελική υφή του ελαιολάδου.
Η μοναδική φρουτώδης γεύση και η πιπεράτη μυρωδιά του ελαιοκάρπου, αναδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο το ελαιόλαδο που ανάλογα την οξύτητά του παρουσιάζει χαρακτήρα ήπιο ή δυναμικό.

Το χρώμα
Το χρώμα ενώ δεν αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό αξιολόγησης, μπορεί να αποκαλύψει –σε κάποιο ειδήμονα- το βαθμό ωρίμανσης του ελαιοκάρπου πριν από τη συγκομιδή του, τον τρόπο εκθλίψεως και τον τρόπο παραλαβής του ελαιολάδου, με την προϋπόθεση ότι γνωρίζει τις κλιματολογικές συνθήκες και τη σύσταση του εδάφους των ελαιδέντρων.
Το χρώμα του ελαιολάδου ποικίλει από βαθύ πράσινο μέχρι χρυσαφί, με πολλές ενδιάμεσες αποχρώσεις. Αυτό εξαρτάται από τον καρπό απ' όπου προέρχεται το λάδι. Αν ο καρπός μαζευτεί στην αρχή της συγκομιδής, τότε κυριαρχεί η χλωροφύλλη και το χρώμα του λαδιού θα είναι πράσινο, αν μαζευτεί ο καρπός στην ωρίμανσή του, τότε κυριαρχούν οι καροτίνες, και θα δώσουν λάδι με χρυσίζουσες αποχρώσεις.
Κατηγορίες ελαιολάδου


Το τυποποιημένο ελαιόλαδο, διατίθεται στην κατανάλωση σε τέσσερις βασικές κατηγορίες, Εξαιρετικό παρθένο Ελαιόλαδο, Παρθένο Ελαιόλαδο, Ελαιόλαδο Αποτελούμενο από Εξευγενισμένα Ελαιόλαδα και Παρθένα Ελαιόλαδα & Πυρηνέλαιο, οι οποίες πρέπει να αναγράφονται στη συσκευασία του, αλλά και τύπους ελαιολάδων με ιδιαιτερότητες, με λιγότερη ή περισσότερη επεξεργασία όπως το Αγουρέλαιο, τα ελαιόλαδα βιολογικής καλλιέργειας, τα αρωματικά ελαιόλαδα.

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ ΠΑΡΘΕΝΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

Η πιο φυσική κατηγορία ελαιόλαδου με τέλειο άρωμα και γεύση. Η οξύτητά του δεν ξεπερνά το 0,8ο. Έχει έντονη φρουτώδη γεύση και άρωμα φρεσκοκομμένου καρπού ελιάς. Η μοναδική του γεύση αναδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο, τη φρεσκάδα στις σαλάτες ενώ δύσκολες γεύσεις που χρειάζονται ιδιαίτερη μαεστρία και μεταχείριση όπως το κυνήγι, τα ψητά και τα λαχανικά βρίσκουν το απόλυτό τους ταίρι.

ΠΑΡΘΕΝΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

Φυσικό ελαιόλαδο με ευχάριστη γεύση και οσμή του οποίου η οξύτητα κυμαίνεται έως 2°.

ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ - ΑΠΟΤΕΛΟΥΜΕΝΟ ΑΠΟ ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΜΕΝΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ & ΠΑΡΘΕΝΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ

Μίγμα παρθένου και εξευγενισμένου (ραφινέ) ελαιόλαδου. Έχει ευχάριστη γεύση και οσμή, μοναδικό διακριτικό άρωμα ώριμων φρούτων και φρέσκιας ελιάς, χρώμα ανοικτό κιτρινοπράσινο και οξύτητα που δεν ξεπερνά το 1°.

ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟ

Λάδι που προέρχεται από την ανάμιξη ραφιναρισμένου πυρηνέλαιου και παρθένου ελαιόλαδου (με εξαίρεση την κατηγορία ελαιόλαδου λαμπάντε), του οποίου η οξύτητα δεν ξεπερνά το 1ο και τα άλλα χαρακτηριστικά είναι σύμφωνα με αυτά που προβλέπονται για την εν λόγω κατηγορία. Η παραλαβή του λαδιού από τον πυρήνα της ελιάς και ο εξευγενισμός του, γίνεται κάτω από πολύ αυστηρές συνθήκες ελέγχου και έτσι διασφαλίζεται η άριστη ποιότητά του. Το Πυρηνέλαιο, έχει απαλή, ήπια γεύση. Θεωρείται ιδανικό για τηγάνισμα γιατί αντέχει στις υψηλές θερμοκρασίες.

ΑΓΟΥΡΕΛΑΙΟ - ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΛΑΔΙ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο του πρώτου άγουρου καρπού της ελιάς, έχει πλούσια, φρουτώδη, πικάντικη οσμή αλλά και χαρακτηριστική πικρή γεύση. Όλα του τα χαρακτηριστικά «ξεχειλίζουν» νεότητα, ορμή και έντονη προσωπικότητα. Συνήθως διατίθεται σε περιορισμένη ποσότητα και συλλέγεται από τις καλύτερες ελιές. Ελιές άγουρες, μαζεμένες με το χέρι και όχι από ραβδισμό ή πτώση. Λόγω της σπάνιας «ιδιοσυγκρασίας» του, το αγουρέλαιο έχει και περιορισμένη διάρκεια ζωής. 9 μήνες έχει ο καταναλωτής στην διάθεσή του για να απολαύσει αυτή την άγουρη πλευρά της ζωής! Το Αγουρέλαιο, πλούσιο σε αντιοξειδωτικά από τη φύση του συνδυάζει την ανώτερη γεύση με την υψηλή βιολογική αξία.

ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ

Είναι το λάδι που προέρχεται από ελαιώνες όπου εφαρμόζονται οι αυστηροί κανόνες για τις βιολογικές καλλιέργειες. Εκεί δεν έχουν θέση ούτε τα
λιπάσματα, ούτε οι ψεκασμοί, ούτε και κανένα είδος επεξεργασίας κατά την έκθλιψη του ελαιοκάρπου, τη διατήρησή του και την εμφιάλωση του ελαιολάδου. Στην ετικέτα των βιολογικών προϊόντων πρέπει να αναγράφεται απαραιτήτως ο αριθμός έγκρισης και πιστοποίησης από αναγνωρισμένους οργανισμούς ελέγχου και πιστοποίησης όπως ΔΗΩ, ΒΙΟΕΛΛΑΣ, ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ.

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ

Τα αρωματικά ελαιόλαδα χρησιμοποιούνται σχεδόν σε όλες τις κουζίνες του κόσμου. Αρωματίζουν ευχάριστα σαλάτες, ψητά λαχανικά, τυριά, ενώ αποτελούν
το «απόλυτο» ντιπ για αρτοσκευάσματα. Είναι πολύ εύκολα στην δημιουργία τους, ενώ υπάρχουν σε μεγάλη ποικιλία και στο εμπόριο. Η παρασκευή τους:

  1. Επιλέγουμε ένα ελαιόλαδο άριστης ποιότητας με απαλή-ουδέτερη γεύση.
  2. Το τοποθετούμε σε καθαρά, στεγνά μπουκάλια
  3. Βυθίζουμε μέσα του μπαχαρικά, βότανα, φυτά ή λαχανικά της αρεσκείας μας, φροντίζοντας να είναι πάντα σκεπασμένα.
  4. Φυλάσσουμε τα μπουκάλια σε μέρος σκιερό και δροσερό

Τυποποίηση ελαιολάδου

Η τυποποίηση του ελαιολάδου αποτελεί κύριο παράγοντα της εξασφάλισης των καταναλωτών για τη γνησιότητα και την ποιότητα του προϊόντος. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι ένα απόλυτο φυσικό προϊόν, που παραλαμβάνεται όπως ακριβώς βγαίνει από το ελαιοτριβείο, χωρίς καμία επεξεργασία ή πρόσμιξη. Τα επώνυμα, τυποποιημένα ελαιόλαδα ελέγχονται αυστηρά και σταθερά από τους αρμόδιους φορείς. Οι έλεγχοι αυτοί αποτελούν τη δικλείδα ασφαλείας για τους καταναλωτές και εγγυώνται την καθαρότητα του τελικού προϊόντος.
Οι έλεγχοι γίνονται πάντα βάσει των προδιαγραφών που έχει ορίσει ο ευρωπαϊκός κανονισμός ελαιολάδου και βέβαια βάσει των υψηλών standards που έχει θέσει κάθε εταιρία.
Κατά την τυποποίηση πρέπει οπωσδήποτε αναγράφονται υποχρεωτικές ενδείξεις όπως η ημερομηνία λήξης αλλά και τα στοιχεία του τυποποιητή. Οι συσκευασίες που χρησιμοποιούνται έχουν επιλεγεί με αυστηρά κριτήρια για την ποιοτική διασφάλιση του προϊόντος. Γι΄αυτό το λόγο είναι εφοδιασμένες με πώμα ασφαλείας για την αποφυγή νοθείας.

Τρόπος φύλαξης

Κατά την τυποποίηση ορίζεται και αναγράφεται απαραιτήτως η ημερομηνία λήξης του προϊόντος, η οποία κυμαίνεται μεταξύ των 12 και 18 μηνών. Στο διάστημα αυτό τα συστατικά του ελαιολάδου παραμένουν αναλλοίωτα.
Ο τρόπος φύλαξης είναι πολύ σημαντικό βήμα για να διατηρήσει το ελαιόλαδο, το άρωμα, το χρώμα, τη γεύση του και τα πολύτιμα συστατικά του. Εχθρός του είναι η έκθεση στον ήλιο και στη ζέστη, αλλά και το οξυγόνο και η υγρασία μπορούν να επιφέρουν αλλοιώσεις. Από τη στιγμή της συγκομιδής του ελαιοκάρπου μέχρι τη στιγμή της τυποποίησης, οι συνθήκες εξαγωγής του ελαιολάδου πρέπει να γίνουν σωστά. Εν συνεχεία ο έμπορος που θα το τοποθετήσει στο ράφι και ο καταναλωτής πρέπει να "σεβαστεί" τις ιδιαιτερότητες του και να το προστατέψει απ' ό,τι μπορεί να του καταστρέψει τη σύσταση.
Τέλος οι καταναλωτές θα πρέπει να:

  • Αγοράζουν μικρές ποσότητες ελαιολάδου, ώστε να διατηρούνται αναλλοίωτες, χωρίς να κινδυνεύουν να "λήξουν"
  • Αποθηκεύουν τις μεγάλες ποσότητες ελαιολάδου σε κατάλληλα σκούρα, γυάλινα μπουκάλια, νταμιτζάνες ή ανοξείδωτα δοχεία που μπορούν να κλείνουν αεροστεγώς
  • Αποφεύγουν τους τενεκέδες που πιθανά να έχουν οξειδωθεί εσωτερικά αλλά και τα δοχεία από PVC ενώ θα πρέπει να χρησιμοποιούν με ιδιαίτερη επιφύλαξη πήλινα κιούπια με αμφίβολο εσωτερικό γυάλωμα
  • Διατηρούν το ελαιόλαδο σε σκοτεινό και δροσερό μέρος (10-18°C), χωρίς έντονες οσμές

ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΛΑΙΩΝΑ ΣΤΟ...ΠΙΑΤΟ ΜΑΣ

H φροντίδα για το ελαιόλαδο.
Από τον ελαιώνα στο τραπέζι μας!

Το ελαιόλαδο είναι ένα ζωντανό προϊόν, ένα προϊόν που χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα και η ποιότητα και η γεύση του επηρεάζονται άμεσα από πολλούς παράγοντες. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή σε κάθε στάδιο της ζωής του από τον ελαιώνα μέχρι να φτάσει στον τελικό καταναλωτή.
Ας δούμε όμως λίγο πιο αναλυτικά τα στάδια παραγωγής του ελαιολάδου και τους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα και τη γεύση του θετικά ή αρνητικά.
Θα περίμενε κανείς ότι η μόνη κρίσιμη εποχή για την ποιότητα του ελαιολάδου να είναι ο χειμώνας που μαζεύει κανείς τις ελιές. Η εποχή αυτή όμως είναι τελικά η έκβαση των συνθηκών οι οποίες επικρατούν τις προηγούμενες περιόδους όπως είναι η άνοιξη, το καλοκαίρι και το φθινόπωρο.
Ας προσπαθήσουμε να το εξηγήσουμε λίγο πιο αναλυτικά: Η ελιά είναι ένα πολυετές δέντρο και, όπως βεβαίως όλοι οι οργανισμοί, έχει έναν συγκεκριμένο βιολογικό κύκλο. Η ελιά ανθίζει, τα άνθη γονιμοποιούνται, εξελίσσονται σε καρπούς, οι καρποί μεγαλώνουν, κάποια στιγμή ωριμάζουν, τους καρπούς τους συλλέγουμε, τους μαζεύουμε και πάλι έχουμε την ίδια διαδικασία.
Η ανθοφορία
Έτσι λοιπόν ξεκινώντας από την άνοιξη, θα την χαρακτηρίζαμε σαν περίοδο ανθοφορίας, όπου είναι η περίοδος εκείνη που η ελιά παράγει τους ανθούς οι οποίοι αργότερα θα μετεξελιχθούν σε καρπούς. Η άνοιξη είναι μια πολύ σημαντική περίοδος, υπό την έννοια ότι θα μας δώσει κάποιες πρώτες αλλά πολύ σημαντικές ενδείξεις, για το πώς «κυοφορείται» η επόμενη σεζόν. Είναι η εποχή της σύλληψης δηλαδή και ουσιαστικά η εποχή της έναρξης της κυοφορίας. Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε κάποιες συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες την άνοιξη, όπως είναι όχι πολύ έντονα καιρικά φαινόμενα, όχι συνδυασμό υψηλής υγρασίας σε σχέση με απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας ή υψηλές θερμοκρασίες, διότι μπορεί να βλάψουν τον ανθό της ελιάς και ένας ανθός ο οποίος έχει πάθει ζημιά είναι πολύ δύσκολο μετέπειτα να αποδώσει καρπό.
Ο καρπός
Οδεύοντας προς το καλοκαίρι, οι ανθοί σιγά-σιγά μετεξελίσσονται σε μικρούς καρπούς, τα «σκάγια» όπως ονομάζονται, γιατί είναι στην αρχή πάρα πολύ μικρά και σιγά-σιγά μεγαλώνουν. Είναι πολύ σημαντικό επίσης αυτή η περίοδος να μη χαρακτηριστεί από καιρικές συνθήκες με κάποιες ανωμαλίες, όπως είναι υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία, πολύ ζέστη, με στόχο σιγά-σιγά να μεγαλώσουν τα φρούτα και να ωριμάσουν. Το καλοκαίρι επίσης είναι πολύ κρίσιμη περίοδος, ιδίως για τις νότιες περιοχές της Ελλάδος όπου έχουν την πιο εντατική ελαιοκαλλιέργεια. Το καλοκαίρι έχουμε συχνά παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να αρρωστήσουν οι καρποί, να αναπτυχθούν κάποιες συγκεκριμένες ασθένειες.
Η ωρίμανση
Φτάνοντας στο φθινόπωρο, είναι η περίοδος όπου αρχίζει ο καρπός και μεγαλώνει. Αυτό είναι πολύ κρίσιμο στάδιο, διότι σε αυτό το στάδιο ο καρπός αρχίζει και δημιουργεί το λάδι μέσα του και είναι σημαντικό να μην έχουμε προσβολές από ασθένειες, όπως είναι ο δάκος, ο οποίος ξεκινάει από πολύ νωρίς. Ο δάκος είναι μία μύγα η οποία προσβάλει την ελιά, έχει την ικανότητα μέσα στην χρονική περίοδο να πολλαπλασιάζεται σε πολλούς διαφορετικούς βιολογικούς κύκλους και να βλάπτει σημαντικά την ελιά. Είναι ο μεγαλύτερος εχθρός, η πιο σοβαρή ασθένεια της ελιάς και συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες μπορεί να ευνοήσουν την ανάπτυξή του. Και αντίστοιχα, άλλες καιρικές συνθήκες, όπως είναι πολύ υψηλές θερμοκρασίες το καλοκαίρι, να διακόψουν το βιολογικό κύκλο.
Η συγκομιδή
Τέλος, το φθινόπωρο και ο χειμώνας, όπου είναι και η περίοδος της ελαιοσυγκομιδής, είναι εξίσου σημαντικός. Για παράδειγμα, όταν έχουμε πάρα πολλές βροχές, οι παραγωγοί δεν μπορούν να συλλέξουν τις ελιές. Κατά συνέπεια, πέφτουν πολλές ελιές κάτω, λόγω του αέρα, λόγω της έντονης βροχής ή ο καρπός χτυπιέται από τη βροχή, με αποτέλεσμα να αναφερονται κάποιες όψιμες ασθένειες, οι οποίες ασφαλώς επηρεάζουν μετέπειτα την ποιότητα του ελαιολάδου.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το ελαιόλαδο από τις ίδιες ακριβώς ποικιλίες ελιάς διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Η αιτία είναι οι καιρικές συνθήκες και το μικροκλίμα, δηλαδή οι τοπικές συνθήκες που έχουν να κάνουν με τη σύσταση του εδάφους, με την ατμοσφαιρική υγρασία, με βροχές τοπικές, με αέρα. Για παράδειγμα, ελιές Καλαμών έχουν φυτέψει και στην Κέα και στην Καλιφόρνια. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι οι ελιές που παίρνουμε είναι ίδιες μεταξύ τους.
Στο Λιοτρίβι
Πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν και τα ελαιουργεία ως φορείς οι οποίοι θα κάνουν την πρώτη μεταποίηση στην ελιά, δηλαδή είναι οι χώροι στους οποίους η ελιά συνθλίβεται και βγαίνει το λάδι.
Το ελαιοτριβείο είναι ένα μικρό «εργοστάσιο». Αποτελείται από τα εξής μέρη:

  • Χώρος υποδοχής του ελαιοκάρπου, όπου οι ελιές αδειάζονται από τα σακιά και πλένονται με καθαρό νερό
  • Σπαστήρας, όπου συνθλίβεται ο καρπός με την χρήση μηχανικών σφυριών (παλιότερα μηλόπετρες)
  • Μαλακτήρας, όπου μαλάσσεται η «ελαιοζύμη»
  • Φυγοκεντριστήρας, όπου διαχωρίζεται ο πυρήνας (κουκούτσι)
  • Διαχωριστήρας, όπου διαχωρίζεται το λάδι από το νερό

Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι συνθήκες καθαριότητας του ελαιοτριβείου, καθώς και οι θερμοκρασίες που είναι καθοριστικές για την ποιότητα και την διατήρηση των θρεπτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών του ελιαολάδου. Επίσης, οι δεξαμενές πρέπει να είναι ανοξείδωτες και να είναι εγκατεστημένες σε σκιερό χώρο, προκειμένου το ελαιόλαδο να μπορεί να φυλάσσεται ασφαλώς για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να εκτραπεί ποιοτικά.
Στη χαρτογράφηση
Η χαρτογράφηση, είναι ένα ακόμη παράδειγμα προστιθέμενης αξίας για το ελαιόλαδο. Έχουμε δύο είδη χαρτογράφησης: τον ποιοτικό χάρτη και τον εμπορικό χάρτη.
Ο ποιοτικός χάρτης
Ο ποιοτικός χάρτης γίνεται πάνω στη ελαιοσυγκομιδή. Πριν από τη δημιουργία του ποιοτικού χάρτη έχουν προηγηθεί κάποιες έρευνες ανά γεωγραφική περιοχή, ανά νομό, ανά ζώνη, όπου συμπληρώνονται κάποια ερωτηματολόγια από ελαιοπαρααγωγούς. Μέσω αυτών εκτιμάται πώς εξελίσσεται η επόμενη χρονιά, αν υπάρχουν ευνοϊκές ή δυσμενείς καιρικές συνθήκες, αν έχουν αναπτυχθεί ασθένειες και ουσιαστικά δινεται η δυνατότητα μίας καλύτερης πρόγνωσης. Η πρόγνωση αυτή επιτρέπει να γίνει ένας καλύτερος προγραμματισμός ώστε να μην υπάρξει έλλειψη από συγκεκριμένες ποιότητες ελαιολάδου.
Ακολούθως ετοιμάζεται ο ποιοτικός χάρτης, ο οποίος είναι μία ενδελεχής έρευνα, η οποία γίνεται στα ελαιοτριβεία όπου εξετάζονται πάρα πολλές παράμετροι, π.χ. η κατάσταση των ελαιοτριβείων, τα μηχανήματα, οι συνθήκες άλεσης, ο καρπός που έχει έρθει, (αν είναι τραυματισμένος, τα σακιά μέσα στα οποία έχει μπει, αν είναι πλαστικά, αν είναι από λινάτσα, πόσες μέρες ή ώρες έχει μείνει έξω από το ελαιουργείο), οι ελαιοπαραγωγοί απαντάνε σε αρκετές ερωτήσεις σε σχέση με το πώς έχουν φροντίσει τις ελιές τους, αν έχουν ραντίσει, πότε μάζεψαν, βλέπουμε τον βαθμό ωριμότητας του καρπού, ενώ παρακολουθείται στενά η διαδικασία άλεσης, οι θερμοκρασίες που χρησιμοποιεί ο κάθε ελαιουργός, με αποτέλεσμα να υπάρχει ολοκληρωμένη εικόνα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έχει παραχθεί το ελαιόλαδο.
Ο εμπορικός χάρτης
Ο εμπορικός χάρτης σημαίνει ότι έχει ολοκληρωθεί η ελαιοπαραγωγή, έχουν πάει τα λάδια στις δεξαμενές των ελαιουργείων και από εκεί και πέρα συνεχώς συλλέγονται δείγματα τα οποία αντιπροσωπεύουν την κάθε δεξαμενή.
Μπορεί ένα ελαιουργείο να έχει δύο δεξαμενές από τις οποίες να αξίζει μόνο η μία.
Στην επιλογή
Εκτός από τις προδιαγραφές που καθιέρωσε το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου και κατόπιν η Ευρωπαϊκή Ένωση, και τις οποίες υιοθέτησε και η ελληνική νομοθεσία, οι δοκιμαστές είναι απαραίτητο να έχουν κοινούς κώδικες μεταξύ τους και να αντιλαμβάνονται τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του ελαιολάδου σαν να επρόκειτο για ένα άτομο.
Στην τυποποίηση
Μετά τον ποιοτικό έλεγχο, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο φιλτράρεται. Απλό φιλτράρισμα με ένα ειδικό διηθητικό χαρτί, ώστε να κρατάμε την υγρασία και τις ξένες ύλες. Γιατί η υγρασία και οι ξένες ύλες είναι οξειδωτικοί παράγοντες και υποβαθμίζουν το λάδι.
Η διαδικασία του φιλτραρίσματος είναι αυτοματοποιημένη και γίνεται σε χαμηλές θερμοκρασίες.
Αφού τυποποιηθεί το λάδι, την επόμενη μέρα θα έρθουν τυποποιημένα δείγματα στον ειδικό χώρο ελέγχου, όπου θα δοκιμαστούν και θα ξαναελεγχθούν. Είναι ο τελικός έλεγχος που κάνουμε. Στη συνέχεια, το ελαιόλαδο μετεφέρεται στις αποθήκες απ' όπου θα διανεμηθεί.
Παράλληλα, κρατάμε δείγματα από κάθε παραγωγή στο αρχείο μας μέχρι τη λήξη της ζωής τους.

 

Ιστορία

Η παραγωγή του ελαιολάδου αφορά στην εξαγωγή ενός εκλεκτού προϊόντος, που βρίσκεται ήδη στον καρπό, με καθαρά μηχανικά μέσα. Σε αντίθεση με το κρασί που χρειάζεται να υποστεί ζύμωση για να καταναλωθεί, το ελαιόλαδο δεν χρειάζεται καμία χημική επεξεργασία και είναι έτοιμο για χρήση μετά τον τελευταίο διαχωρισμό.
Στο πέρασμα των αιώνων δεν υπήρξαν ουσιαστικές αλλαγές στη διαδικασία παραγωγής του, η οποία πραγματοποιείται μέσα από τρία στάδια:

  • Τη σύνθλιψη του καρπού
  • Τη συμπίεση του καρπού και
  • Το διαχωρισμό του λαδιού από το νερό και τις άλλες ακαθαρσίες

Η διαδικασία παραγωγής κατά την αρχαιότητα* χαρακτηρίστηκε από

  • Την παραγωγή χωρίς πιεστήριο – πρωτόγονη παραγωγή
  • Την παραγωγή με περιστροφικό μύλο
  • Την εμφάνιση και διάδοση των πιεστήριων
  • Μεταγενέστερες αλλαγές του 19ου αιώνα

*Στοιχεία και φωτογραφίες από την Παγκόσμια Εγκυκλοπαίδεια της Ελαίας, του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου

Χωρίς πιεστήριο – πρωτόγονη παραγωγή

Αν συνθλίψουμε με το χέρι μερικές ελιές μέσα σ' ένα δοχείο γεμάτο νερό, θα παρατηρήσουμε πως στην επιφάνεια του νερού διαμορφώνεται ένα επίστρωμα λαδιού. Αυτή η πρωτόγονη μέθοδος παραγωγής λαδιού μέσα σε πέτρινα δοχεία (γουδιά) βελτιώνεται αν χρησιμοποιούνται πέτρινοι κόπανοι για το σπάσιμο των ελιών και αν επίσης ζεσταίνεται το νερό.
Στην Αγία Γραφή αυτή η μέθοδος ονομάζεται λάδι πλυμένο και προτιμείται εκεί από τις άλλες μεθόδους για μερικές τελετουργικές χρήσεις έστω κι αν αποφέρει μικρή ποσότητα λαδιού. Πράγματι η μέθοδος μπορεί ακόμα και να βελτιωθεί αν, μετά τη σύνθλιψη, σπάσουμε το πολτό με τα πόδια και προσθέσουμε τελικά ζεστό νερό για να διαχωριστούν καλύτερα οι ακαθαρσίες που απομένουν. Έτσι παράγουν ακόμα σήμερα το λάδι zit Uberray οι γυναίκες από την Καβυλία.
Υπάρχει κι άλλη μέθοδος για το σπάσιμο. Γεμίζουμε ένα σακίδιο με τις ελιές και τις μπάζουμε σ' ένα κάδο όπου τις σπάζουμε με τα πόδια. Ύστερα περνάμε ένα ραβδί από τις δύο άκρες του σακιδίου και το περιστρίβουμε ώσπου να βγει το λάδι.
Στην Αίγυπτο τη γνώρισαν αυτήν την τεχνική και τη χρησιμοποιούσαν για την παραγωγή κρασιού και μάλλον λαδιού (Montet, 1925. Meeks, 1993). Κατά τους νεότερους χρόνους αυτή η μέθοδος μαρτυρείται στη Βενετία και στην Ισπανία και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα στην Τουρκία και στην Κορσική (Casanova, 1990. Mattozzi, 1979. Gonzalez Blanco, 1993).

Με περιστροφικό μύλο

Επί πολύ καιρό οι άνθρωποι σύνθλιβαν τις ελιές είτε με μεγάλες πέτρες είτε με τα πόδια. Κατά τη Χαλκοκρατία πρωτοεμφανίστηκαν οι πέτρινοι κύλινδροι που χειρίζονται είτε με τα χέρια είτε με ξύλινο μοχλό. Λίγο αργότερα εμφανίστηκε ο κυλινδρικός σπαστήρας που μπορούσε να χρησιμοποιεί και τη ζωική δύναμη.
Η εισαγωγή της κάθετης μυλόπετρας είναι πολύ σημαντική γιατί προϋποθέτει τη χρήση για πρώτη φορά της περιστροφικής κίνησης σε μηχάνημα μετατροπής. Το προς το παρόν παλιότερο παράδειγμα αυτού του τύπου προέρχεται από την Όλυνθο και χρονολογείται στον 4ο αι. π.Χ. Ο μύλος αυτός, χειροκίνητος, θυμίζει τον Trapetum τον οποίον περιγράφει ο Κάτωνας το 2ο αι. π. Χ. Και από τον οποίο έχουν βρεθεί μερικά παραδείγματα, ένα από αυτά στην Πομπηία.
Αυτό το σύστημα απαιτεί την ακριβή εφαρμογή όλων των εξαρτημάτων γιατί οι μυλόπετρες συνθλίβουν τις ελιές πάνω στα τοιχώματα της κυκλικής λεκάνης (mortarium). Οι διαστάσεις των μυλόπετρων πρέπει να είναι ειδικά διαρρυθμισμένες για την υποδοχή τους στο κόσκινο που παρουσιάζει η λεκάνη στο κέντρο.
Σε λίγο όμως εμφανίστηκαν άλλοι τύποι, εξέλιξη του Trapetum. Παραδείγματος χάριν ο μύλος με μία ή δύο απλές κυλινδρικές μυλόπετρες που στηρίζονται σε κάθετο άξονα, οι Mola Olearia, και ο μύλος με τριπτήρα στο χείλος ή στο βάθος της λεκάνης. Και οι δύο γνώρισαν μεγάλη επιτυχία στη ρωμαϊκή εποχή (Frankel, 1986. Brun, 1986).

Εμφάνιση και διάδοση των πιεστήριων

Tο πιο απλό σύστημα για να πιέζουμε ελιές είναι να βάζουμε μία πέτρα πάνω στον πολτό ώσπου η πίεση να φέρει το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Το πρώτο όμως μηχάνημα εφευρέθηκε όταν κάποιος είχε τη ιδέα να κρεμάσει μία πέτρα από ένα μοχλό. Αφθονούν στις αρχαιολογικές ανασκαφές οι πέτρες – οι βάσεις συμπίεσης – με ένα αυλάκωμα για την υποδοχή των σάκων με τον πολτό, όπως γίνεται και σήμερα στην Προβηγκία.
 
Σύμφωνα με τον τρόπο πιέσεως τα πιεστήρια ταξινομούνται στα εξής (Parain, 1990):

  • Πιεστήρια με σφήνα
  • Πιεστήρια με μοχλό:
  • με απλό βάρος
  • με στρόφαλο και πέτρινα στηρίγματα
  • με στρόφαλο και βάρη
  • με συνδυασμό κοχλία και μοχλού
  • Πιεστήρια με κοχλία:
  • με απλό κοχλία (μονόστηλο)
  • με διπλό κοχλία (δίστηλο)

Όλες αυτές οι μέθοδοι ήταν ήδη γνωστές τον 1ο αι. π. Χ. Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο διαδόθηκαν σ’ όλες τις περιοχές της Μεσογείου σαν αποτέλεσμα της αύξησης στη ζήτηση και στην παραγωγή ελαιόλαδου (Mattingly, 1988. Hitchner, 1993).
Υπήρχαν, όμως, διαφορές από περιοχή σε περιοχή. Έτσι ένα από τα κύρια προβλήματα που παρουσίαζαν αυτά τα μηχανήματα ήταν ο κίνδυνος ξεσκίσματος εξαιτίας της πίεσης. Για να αποφευχθεί αυτός ο κίνδυνος, η κάθε περιοχή δημιούργησε ένα δικό του τρόπο αγκίστρωσης του μοχλού.
Στην Ιταλία, για παράδειγμα, οι ξύλινοι πάσσαλοι – οι arbores των Λατίνων – εντοιχίζονταν βαθιά στους τοίχους, ενώ στην Κύπρο, στη Δαλματία και στη Βόρειο –Ανατολική Αφρική προτιμούσαν τη χρήση διάτρητων μονόλιθων. Ενίοτε ο ίδιος ο μοχλός αγκιστρώθηκε στον τοίχο, πράγμα που εμπόδιζε την ευκινησία στις μετακινήσεις. Με πέτρινη βάση συμπίεσης αντί για ξύλινη η σταθερότητα ήταν μεγαλύτερη. Γι’ αυτόν το λόγο το σύστημα αυτό χρησιμοποιήθηκε στο Λίβανο και στην Ιουδαία (Callot, 1984. Eitam, 1987. Kloner Saguiv, 1993).
Το πιεστήριο με σφήνα μαρτυρείται σε τοιχογραφίες της Πομπηίας, όπου το χρησιμοποιούσαν πολύ πιθανόν για την παραγωγή λαδιού προορισμένου στην παρασκευή αρωμάτων (Mattingly, 1990).
Όσων αφορά το πιεστήριο με μοχλό, υπέστη μία τελευταί αλλαγή με την εμφάνιση του κοχλία. Ο κοχλίας, σε συνδυασμό με τα βάρη, διευκόλυνε τη δουλειά των εργατών και ανέβαζε ταυτόχρονα το βαθμό ασφάλειας του πιεστηρίου. Πολύ διαδεδομένο κατά τα τέλη της Ρωμαιοκρατίας, το πιεστήριο αυτό χρησιμοποιήθηκε πάρα πολύ κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα.Αργότερα βελτιώθηκε ακόμη με την προσθήκη αξονίσκων και πήρε διάφορες ονομασίες ανάλογα με τις περιοχές (Frankel, 1993. Amouretti, Comet, Paillet, 1984)
Τέλος τα πιεστήρια με κοχλία εμφανίστηκαν λίγο προν από τα τέλη του 1οθ αι. π. Χ. Παρόλο που επέτρεπαν έναν άμεσο έλεγχο του πιεσμένου λαδιού, δεν είχαν μεγάλη σταθερότητα και απαιτούσαν τη συνεργασία περισσότερων ανθρώπων. Κατασκευασμένα εξ’ ολοκλήρου από ξύλο, δεν άφησαν πολλά ίχνη. Δύο ήταν τα είδη τους, μονόστηλα ή δίστηλα και ασφαλώς η διάδοσή τους υπήρξε μεγαλύτερη από ό,τι πιστεύεται.
Ως συμπέρασμα οφείλουμε να πούμε ότι όλες οι τεχνικές μετατροπές πραγματοποιήθηκαν κατά την αρχαιότητα. Κατά το Μεσαίωνα και τους νεότερους χρόνους βελτιώθηκαν μόνο συγκεκριμένα στοιχεία. Για παράδειγμα, εξαφανίστηκε ο Trapetum προς όφελος μυλόπετρας μεγαλύτερων διαστάσεων, ενώ απέμειναν οι κύλινδροι. Αυξήθηκε επίσης η παραγωγικότητα του πιεστηρίου με μοχλό και κατέβαλαν προσπάθειες να βελτιωθεί το μέγεθος των αξονίσκων.

Ο διαχωρισμός του λαδιού από το νερό

Επειδή το λάδι είναι πιο ελαφρύ από το νερό, επιπλέει και μπορεί να μαζευτεί με το χέρι ή με ρηχή κουτάλα. Γι’ αυτόν το λόγο όλα τα συστήματα διαχωρισμού χρησιμοποίησαν το νερό ανεξάρτητα από το είδος των δοχείων: μεγάλα πιθάρια (οι ελληνικοί πίθοι, τα ρωμαϊκά dolia) ή χτισμένες λεκάνες υποδοχής (Brun, 1993). Αναμφισβήτητα τα πιο όμορφα δοχεία είναι οι επικοινωνούσες διαχυτικές λεκάνες της Βόρειας Αφρικής (Camps).
Απ’ ότι φαίνεται μόνο πολύ αργότερα, κατά τον 16ο αι. μ. Χ., άρχισε η εκμετάλλευση του στέμφυλου για την εξαγωγή μέσω σύνθλιψης του εναπομείναντος λαδιού από τον πολτό έστω κι αν το λάδι αυτό είναι κατώτερης ποιότητας (Bernanrd, 1976. Magnan, 1985).

Οι μεταγενέστερες αλλαγές

Όπως αναφέρει ο αββάς Couture στα τέλη του 18ου αι. μ. Χ., οι πιο πολλοί παραγωγοί προτιμούσαν την ποσότητα παρά την ποιότητα. Πράγματι η παραγωγικότητα δεν ήταν μεγάλη εκτός, αν το πιεστήριο είχε μεγάλα βάρη, και προσπαθούσαν συνεχώς να την αυξήσουν όσο το δυνατό περισσότερο.
Έτσι άφηναν τις ελιές μερικές μέρες για να στραγγίσουν ή τις έβραζαν πριν τη σύνθλιψη. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Κάτωνας και ο Κολουμέλλα εξέφραζαν την έγνοια τους για την ποσότητα των ελιών και του λαδιού. Και συμβούλευαν να μαζεύονται οι ελιές με πολλή προσοχή, χωρίς ράβδισμα, να καθαρίζονται όλα τα μηχανήματα πριν και μετά τη χρήση τους και να συνθλίβονται οι ελιές αμέσως μετά το μάζεμα.
Τις ίδιες αυτές τις συμβουλές τις συναντάμε τον 17ο και τον 18ο αι. στα έργα μερικών γεωπόνων που απέβλεπαν στη βελτίωση της ποιότητας του λαδιού και στην εκμετάλλευση των στέμφυλων. Εκείνη την εποχή οι ελαιώνες και οι ελαιόμυλοι επεκτάθηκαν σ' όλη την Κέρκυρα (Sordinas, 1971), το πιεστήριο με κοχλία εμφανίστηκε στην Ιταλία και στη Γαλλία κατέβαλαν προσπάθειες για τη αύξηση της παραγωγικότητας με την αγκίστρωση του πιεστηρίου σε τρούλους.
Επιπλέον οι γεωπόνοι μιλάνε για ορισμένα «τεχνολογικά φράγματα». Έτσι ο Bernard υπογραμμίζει την επιφυλακτικότητα των αριστοκρατών οι οποίοι, επειδή σαν ιδιοκτήτες είχαν το δικαίωμα να κρατούν το στέμφυλο, δεν ενδιαφέρονταν για τη βελτίωση της συμπίεσης. Σε οποιαδήποτε περιοχή κάτι είχαν να προτείνουν, όπως το βίντσι, για να βελτιωθεί το σύστημα.
Παρόλο που μερικές από αυτές τις προσπάθειες δεν ήταν πραγματοποιήσιμες (Bella, 1784), είναι ενδεικτικές της επιθυμίας για την καλυτέρευση των ελαιόμυλων. Σε μερικές περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκε και η υδραυλική δύναμη για τη σύνθλιψη (Amouretti, Comet, 1989).
Κατά τις αρχές του 19ου αι. συνυπήρχαν όλα τα συστήματα συμπίεσης γνωστά από την Αρχαιότητα: το στρίψιμο, το σπάσιμο μέσα σε γουδιά, τα πιεστήρια με μοχλό και βάρη και τα πιεστήρια με κοχλία, μονόστηλα ή δίστηλα. Παρόλο που τα πιεστήρια με στρόφαλο ή με συνδυασμό βαρούλκου και βαρών έπαψαν να χρησιμοποιούνται για την παραγωγή λαδιού, τα άλλα είδη πιεστηρίων εξακολούθησαν να λειτουργούν.
Και έτσι τα συναντάμε ταυτόχρονα μέσα στην ίδια την περιοχή ή στο ίδιο περιβάλλον. Ξύλινα ή πέτρινα, η συνεχής λειτουργία τους δεν οφείλεται μόνο στη συντηρητικότητα των αγροτικών κοινωνιών. Το καθένα είχε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του. Γι' αυτό το λόγο η υιοθέτηση νέας λειτουργίας εκεί που εξυπηρετούσε η προηγούμενη χρειαζόταν πολύ συλλογισμό.
Ανάμεσα στις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν κατά τα τέλη του 19ου αι. και τις αρχές του 20ου αι. αξίζει να σημειωθεί η αύξηση της ελαιοκαλλιέργειας σε ορισμένες χώρες, όπως η Ελλάδα και η Τυνησία, ενώ σε παραδοσιακά ελαιοπαραγοντικές περιοχές, όπως η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία η ελαιοκαλλιέργεια καταλαμβάνει και τις πλαγιές των βουνών. Παράλληλα αρχίζει ο συναγωνισμός των σπορέλαιων.
Με την εισαγωγή του μηχανοκίνητου μύλου το πιεστήριο με κοχλία απόκτησε την προτεραιότητα αφού, αν και μικρότερο, ήταν πιο ανθεκτικό. Επιπλέον με το καινούργιο σύστημα εξαφανιζόταν εν μέρει ο κίνδυνος για σπάσιμο, σκάσιμο ή ξέσκισμα που ήταν το κύριο πρόβλημα αυτού του είδους πιεστηρίου. Εν τούτοις ο αγρότης δεν μπορούσε να το κατασκευάσει από μόνος του. (Και έτσι πολλά πιεστήρια με μοχλό εξακολουθούν να λειτουργούν μέχρι τον 20ο ει.). Άλλος παράγοντας ήταν, κατά τον 19ο αι., η πτώση του κόστους κατασκευής των μικρών πιεστηρίων.
Πάντως οφείλεται να σημειωθεί ότι, παρ' όλες τις αλλαγές, δεν πραγματοποιείται καμία μεγάλη τεχνική μετατροπή. Μόνο με την εισαγωγή των σύγχρονων φυγόκεντρων πιεστηρίων αυτά τα μηχανήματα κατασκευασμένα από την Αρχαιότητα εξαφανίζονται μετά από αιώνες λειτουργίας.

 

Το κείμενο και οι φωτογραφίες προέρχονται από το site της ΣΕΒΙΤΕΛ www.oliveoil.gr

 
  Αρχική |  Προφίλ |  Προϊόντα |  Επικοινωνία |  Όροι και προϋποθέσεις χρήσης |  Υπαναχώρηση |  Προστασία δεδομένων |  Πληρωμή και Μεταφορικά | 
Copyright @ 2017 Greek-Deli.gr | Developed by PowerSite